अचलपूर नगरपरिषदेत अनपेक्षित राजकीय समीकरण
भाजप-एमआयएम युतीने महाराष्ट्राच्या राजकारणात खळबळ
महाराष्ट्राच्या स्थानिक राजकारणात अनेकदा अशी घडामोड घडते जी सर्वसामान्यांना आणि राजकीय अभ्यासकांनाही आश्चर्यचकित करते. अमरावती जिल्ह्यातील अचलपूर नगरपरिषदेत घडलेली घटना ही त्याचेच ताजे उदाहरण ठरली आहे. परस्परविरोधी विचारधारा असलेले भारतीय जनता पक्ष (भाजप) आणि ऑल इंडिया मजलिस-ए-इत्तेहादुल मुस्लिमीन (एमआयएम) यांनी येथे थेट किंवा अप्रत्यक्षरीत्या हातमिळवणी करत सत्ता समीकरण ठरवले आहे.
या युतीमुळे केवळ अचलपूरच नव्हे, तर संपूर्ण राज्यातील राजकीय चर्चांना नवे वळण मिळाले आहे.
अचलपूर नगरपरिषद : राजकीय पार्श्वभूमी
अचलपूर नगरपरिषद ही अमरावती जिल्ह्यातील महत्त्वाची स्थानिक स्वराज्य संस्था आहे. येथील राजकारण नेहमीच बहुपक्षीय राहिले असून, भाजप, काँग्रेस, राष्ट्रवादी, एमआयएम आणि अपक्ष यांच्यात कायम चुरशीची लढत पाहायला मिळते.
नगरपरिषदेतील समिती सभापती पदांच्या निवडणुका या सत्तेचा कणा मानल्या जातात. कारण याच समित्यांमधून प्रशासनावर प्रत्यक्ष प्रभाव टाकता येतो.
युती कशी झाली?
अचलपूर नगरपरिषदेत समिती सभापती निवडीच्या वेळी स्पष्ट बहुमत कोणत्याही एका पक्षाकडे नव्हते. अशा परिस्थितीत भाजपने बहुमताचा आकडा गाठण्यासाठी एमआयएम आणि काही अपक्ष नगरसेवकांचा पाठिंबा घेतला.
या पाठिंब्यामुळे भाजप समर्थित उमेदवार विजयी ठरला, तर एमआयएमलाही सत्तेत सहभाग मिळाला. विशेष म्हणजे एमआयएमच्या नगरसेवकाला शिक्षण व क्रीडा समितीचे सभापती पद मिळाल्याची चर्चा आहे.
वैचारिक विरोधाभास की राजकीय व्यवहार?
भाजप आणि एमआयएम हे राष्ट्रीय पातळीवर एकमेकांचे कट्टर विरोधक मानले जातात. एकीकडे हिंदुत्ववादी राजकारणाचा चेहरा असलेला भाजप, तर दुसरीकडे अल्पसंख्याकांच्या मुद्द्यांवर ठाम भूमिका घेणारा एमआयएम.
मात्र स्थानिक पातळीवर सत्ता मिळवण्यासाठी विचारधारांपेक्षा राजकीय गणित महत्त्वाचे ठरत असल्याचे या युतीतून स्पष्ट होते. “स्थानिक राजकारणात शत्रू-मित्र कायमचे नसतात” हे वाक्य पुन्हा एकदा अधोरेखित झाले आहे.
विरोधकांची प्रतिक्रिया
या युतीनंतर विरोधी पक्षांकडून जोरदार टीका सुरू झाली आहे.
विरोधकांचे म्हणणे आहे की –
- ही युती मतदारांची फसवणूक आहे
- निवडणुकीत एकमेकांविरोधात प्रचार करणारे पक्ष सत्तेसाठी एकत्र आले
- विचारधारेचा बळी देऊन सत्तेचा मार्ग स्वीकारण्यात आला
काँग्रेससह इतर पक्षांनी या घडामोडीला “राजकीय संधीसाधूपणा” असे संबोधले आहे.
भाजपची भूमिका
भाजपकडून या युतीबाबत सावध भूमिका घेतली जात आहे. पक्षाच्या स्थानिक नेत्यांचे म्हणणे आहे की,
“नगरपरिषदेत विकासकामे सुरळीत चालावीत, प्रशासन स्थिर राहावे यासाठी आवश्यक ते सहकार्य घेण्यात आले आहे.”
भाजपचा दावा आहे की ही युती वैचारिक नसून प्रशासकीय सोयीसाठीची समन्वयाची भूमिका आहे.
एमआयएमचा दृष्टिकोन
एमआयएमनेही या सत्तासहभागाचे समर्थन केले आहे. पक्षाच्या नेत्यांचे म्हणणे आहे की,
“अचलपूरच्या नागरिकांच्या हितासाठी आम्ही सत्तेत सहभागी झालो आहोत. आमचा उद्देश शिक्षण, क्रीडा आणि मूलभूत सुविधांवर लक्ष देण्याचा आहे.”
एमआयएमसाठी हा निर्णय स्थानिक विकासाच्या दृष्टीने घेतल्याचे सांगितले जात आहे.
स्थानिक नागरिकांची संमिश्र प्रतिक्रिया
अचलपूरमधील नागरिकांमध्ये या युतीवर संमिश्र प्रतिक्रिया उमटताना दिसतात.
- काही नागरिकांना वाटते की सत्तेत स्थैर्य येईल
- काहींना ही युती अनैतिक वाटते
- तर काहीजण विकास होतो का, याकडेच लक्ष देण्याच्या भूमिकेत आहेत
सामान्य नागरिकांसाठी पक्ष कोणता यापेक्षा काम किती होते, हा मुद्दा अधिक महत्त्वाचा ठरत आहे.
महाराष्ट्राच्या राजकारणावर परिणाम
अचलपूरमधील ही युती भविष्यात इतर स्थानिक स्वराज्य संस्थांसाठी नमुना ठरेल का? हा मोठा प्रश्न आहे.
जर अशा प्रकारच्या युती वाढल्या, तर राज्यातील राजकारणात –
- विचारधारेपेक्षा सत्ता केंद्रस्थानी येईल
- स्थानिक निवडणुकांचे समीकरण पूर्णपणे बदलू शकते
- मतदारांचा पक्षांवरील विश्वास डळमळीत होण्याची शक्यता आहे
स्थानिक स्वराज्य संस्थांतील वास्तव
ही घटना एक महत्त्वाचे वास्तव समोर आणते—
स्थानिक स्वराज्य संस्थांमध्ये विकास, निधी आणि प्रशासनावर नियंत्रण हे सर्वांत मोठे मुद्दे असतात. त्यामुळे अनेकदा राष्ट्रीय पातळीवरील विरोध स्थानिक पातळीवर बाजूला ठेवला जातो.
अचलपूर नगरपरिषदेत घडलेली युती ही त्याचीच जिवंत उदाहरण ठरते.
पुढे काय?
आता सर्वांचे लक्ष या युतीमुळे प्रत्यक्षात काय बदल होतो याकडे लागले आहे.
- विकासकामांना गती मिळते का?
- नगरपरिषदेत स्थिरता येते का?
- ही युती किती काळ टिकते?
या प्रश्नांची उत्तरे येणाऱ्या काळात मिळतील.
निष्कर्ष
अचलपूर नगरपरिषदेत भाजप आणि एमआयएम यांच्यात झालेली युती ही राजकीय वास्तववादाची स्पष्ट झलक आहे. विचारधारेपेक्षा सत्ता आणि प्रशासनाला प्राधान्य देणाऱ्या राजकारणाचे हे उदाहरण आहे.
मतदारांनी दिलेल्या जनादेशाचा अर्थ काय काढायचा, हा प्रश्न जरी उरला असला तरी एक गोष्ट निश्चित—
अचलपूरच्या या युतीने महाराष्ट्राच्या राजकारणात नवा वाद, नवी चर्चा आणि नवे प्रश्न निर्माण केले आहेत.