आशियातील सर्वात शातीर गुन्हेगार –
१९७० च्या दशकात आशिया खंडात प्रवास करणाऱ्या तरुण पर्यटकांमध्ये एक नाव भीतीचं, गूढतेचं आणि कुतूहलाचं कारण बनलं होतं — चार्ल्स सोब्राज. दिसायला सभ्य, बोलण्यात गोड, बुद्धिमान आणि लोकांचा विश्वास सहज जिंकणारा हा माणूस आतून मात्र अत्यंत धूर्त गुन्हेगार होता. “बिकिनी किलर” या नावाने ओळखला जाणारा सोब्राज हा केवळ खून करणारा नव्हता, तर तो मानवी मानसशास्त्राचा कुशल अभ्यासकही होता.
बालपण आणि घडण
चार्ल्स सोब्राजचा जन्म फ्रान्समध्ये झाला. त्याचे वडील भारतीय व आई व्हिएतनामी होती. लहानपणीच त्याच्या आयुष्यात अस्थिरता आली. पालकांमधील मतभेद, सतत बदलणारे वातावरण आणि एकाकीपणा यामुळे त्याच्यात बंडखोरीची बीजे रोवली गेली.
शाळेत हुशार असूनही शिस्त न पाळणारा सोब्राज लवकरच चुकीच्या मार्गाला लागला. लहान चोरी, फसवणूक, बनावट ओळखी — हे त्याच्या आयुष्याचा भाग बनले.
प्रवास आणि गुन्ह्यांची सुरुवात
युरोपमधून आशियात आलेल्या पाश्चिमात्य पर्यटकांचा मोठा लोंढा त्या काळात भारत, नेपाळ, थायलंड येथे येत होता. याच पर्यटकांना लक्ष्य करून सोब्राजने आपला गुन्हेगारी खेळ सुरू केला.
तो स्वतःला व्यापारी, हिरे विक्रेता किंवा समाजसेवक म्हणून सादर करायचा. प्रवाशांना मदत करणे, त्यांच्याशी मैत्री करणे, त्यांचा विश्वास संपादन करणे — हे त्याचे मुख्य हत्यार होते.
विश्वासघाताचा खेळ
सोब्राजची कार्यपद्धत अत्यंत थंड डोक्याने आखलेली असे. आधी तो पर्यटकांना आजारी पाडायचा, त्यांना औषध देऊन त्यांच्यावर नियंत्रण मिळवायचा. नंतर त्यांच्या पासपोर्ट्स, पैसे आणि ओळखी वापरून तो वेगवेगळ्या देशांत मुक्तपणे फिरायचा.
गुन्हा करूनही पोलिसांच्या नजरेत न न येणं, हेच त्याचं कौशल्य होतं.
“बिकिनी किलर” हे नाव कसं पडलं?
थायलंड आणि आसपासच्या देशांमध्ये काही मृतदेह समुद्रकिनारी सापडले. अनेक मृतदेहांवर बिकिनी असल्यामुळे माध्यमांनी त्याला “बिकिनी किलर” हे टोपणनाव दिलं.
पण सोब्राजसाठी हत्या हा उद्देश नव्हता, तर तो स्वतःच्या फायद्यासाठी माणसांचा वापर करायचा. हत्या ही त्याच्या गुन्हेगारी साखळीतील एक पायरी होती.
पोलिस तपास आणि चुका
त्या काळात आशियातील अनेक देशांमध्ये परस्पर समन्वयाचा अभाव होता. पासपोर्ट प्रणाली कमकुवत होती. याच त्रुटींचा फायदा सोब्राजने घेतला.
तो एकाच वेळी अनेक ओळखी वापरायचा. त्यामुळे पोलिसांना तो सापडणं कठीण जायचं.
भारत आणि नेपाळमधील अटक
भारतामध्ये एका मोठ्या फसवणुकीदरम्यान तो अडकला. तुरुंगात असतानाही त्याने पोलिसांना आणि प्रशासनाला गोंधळात टाकणाऱ्या योजना आखल्या.
नेपाळमध्ये अखेर त्याला जन्मठेपेची शिक्षा सुनावण्यात आली. अनेक दशकांनंतर, शिक्षा पूर्ण झाल्यावर तो मुक्त झाला.
सोब्राजचा मानसशास्त्रीय चेहरा
चार्ल्स सोब्राज हा केवळ गुन्हेगार नव्हता, तर तो अत्यंत आत्मकेंद्री (narcissistic) प्रवृत्तीचा होता. स्वतःला हुशार, इतरांपेक्षा श्रेष्ठ समजणे, सहानुभूतीचा अभाव आणि अपराधाबद्दल पश्चात्ताप न वाटणे — ही त्याची वैशिष्ट्ये होती.
तो लोकांच्या कमकुवतपणाचा अचूक अंदाज घ्यायचा आणि त्याचाच वापर करायचा.
समाजासाठी धडा
चार्ल्स सोब्राजची कहाणी आपल्याला एक मोठा धडा देते —
दिसण्यावरून माणसावर विश्वास ठेवू नये.
अतिरिक्त गोड बोलणं, अती मदत, अचानक मैत्री — यामागे नेहमीच चांगला हेतू असेल असं नाही.
निष्कर्ष
चार्ल्स सोब्राज ही एक व्यक्ती नव्हे, तर तो त्या काळातील यंत्रणांच्या त्रुटींचं प्रतीक होता. त्याच्या कहाणीत गुन्हे आहेत, पण त्याहून अधिक मानवी स्वभावाचे काळे पैलू आहेत.
आजही ही कथा लोकांना आकर्षित करते, कारण ती फक्त गुन्ह्यांची नाही, तर मानवी मानसशास्त्राची थरारक गोष्ट आहे.