मराठी सिनेसृष्टीसाठी सुवर्णक्षण! ‘दशावतार’ ऑस्कर 2026 च्या मुख्य स्पर्धेत 🎥
मराठी सिनेसृष्टीसाठी हा अत्यंत अभिमानाचा आणि ऐतिहासिक क्षण आहे. मराठी चित्रपट ‘दशावतार’ ला ऑस्कर 2026 (Academy Awards) च्या मुख्य स्पर्धेसाठी शॉर्टलिस्ट करण्यात आले आहे. हा चित्रपट ओपन जनरल कॅटेगरीमध्ये निवडला गेला असून, मराठी चित्रपटसृष्टीसाठी ही मोठी उपलब्धी मानली जात आहे. आजवर मराठी चित्रपटांनी अनेक राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय पुरस्कार मिळवले असले, तरी ऑस्करसारख्या जागतिक व्यासपीठावर मुख्य प्रवाहात स्थान मिळणे ही फार मोठी बाब आहे.
‘दशावतार’ हे नाव भारतीय संस्कृतीतील भगवान विष्णूंच्या दहा अवतारांवर आधारित आहे. मत्स्य, कूर्म, वराह, नरसिंह, वामन, परशुराम, राम, कृष्ण, बुद्ध आणि कल्की हे दहा अवतार मानवी जीवनातील विविध टप्प्यांचे आणि परिवर्तनांचे प्रतीक मानले जातात. मात्र हा चित्रपट केवळ धार्मिक कथा सांगणारा नसून, मानवी जीवन, निसर्ग, सत्तेचा अहंकार आणि नैतिकतेवरील प्रश्न यावर भाष्य करतो.
या चित्रपटात मानवी उत्क्रांतीचा प्रवास आणि समाजातील बदल सूचक पद्धतीने मांडण्यात आले आहेत. निसर्गाशी चाललेली माणसाची झुंज, आधुनिक जीवनशैलीमुळे निर्माण झालेली असमतोलाची परिस्थिती आणि त्यातून उद्भवणारे संघर्ष चित्रपटात ठळकपणे दिसून येतात. कथा ही प्रतीकात्मक असून प्रेक्षकांना विचार करायला लावणारी आहे.
‘दशावतार’चे दिग्दर्शन सुबोध खानोलकर यांनी केले आहे. त्यांची ओळख ही नेहमीच वेगळ्या विषयांवर आधारित, आशयघन चित्रपट करणाऱ्या दिग्दर्शक म्हणून आहे. या चित्रपटात त्यांनी संवादांपेक्षा दृश्यांवर अधिक भर दिला आहे. त्यामुळे भाषा समजत नसली तरीही चित्रपटाचा आशय प्रेक्षकांपर्यंत पोहोचतो. हीच बाब आंतरराष्ट्रीय व्यासपीठावर या चित्रपटाला पोहोचवण्यास मदत करणारी ठरली आहे.
चित्रपटातील कलाकारांनी त्यांच्या भूमिका अत्यंत संयमित आणि प्रभावी पद्धतीने साकारल्या आहेत. कुठेही अतिरेक न करता, भावनांचा सूक्ष्म आविष्कार करण्यात आला आहे. अभिनय हा कथेला पूरक ठरतो आणि प्रेक्षकांना कथेशी जोडून ठेवतो.
चित्रपटाचे संगीत हे भारतीय शास्त्रीय आणि आधुनिक संगीताचा सुरेख संगम आहे. पार्श्वसंगीत केवळ पार्श्वभूमीला न राहता, कथेला पुढे नेण्याचे काम करते. प्रत्येक प्रसंगानुसार संगीताची मांडणी केली असून, ती प्रेक्षकांच्या भावनांना स्पर्श करते.
छायांकन ही या चित्रपटाची मोठी ताकद आहे. निसर्गदृश्ये, मानवी भावभावना आणि संघर्ष यांचे प्रभावी चित्रण करण्यात आले आहे. कॅमेऱ्याच्या प्रत्येक फ्रेममधून चित्रपटाचा आशय ठळकपणे व्यक्त होतो. यामुळे हा चित्रपट तांत्रिकदृष्ट्याही जागतिक दर्जाचा वाटतो.
ऑस्करसाठी निवड होणे ही एक अत्यंत कठीण आणि दीर्घ प्रक्रिया असते. जगभरातील हजारो चित्रपटांमधून काही मोजक्याच चित्रपटांची निवड केली जाते. कथा, पटकथा, दिग्दर्शन, अभिनय, तांत्रिक गुणवत्ता आणि जागतिक संदर्भ या सर्व बाबी तपासूनच चित्रपट पुढील टप्प्यात जातो. ‘दशावतार’ने हे सर्व निकष पूर्ण केल्यामुळे त्याला ऑस्करच्या शर्यतीत स्थान मिळाले आहे.
ऑस्कर शॉर्टलिस्टची बातमी समोर आल्यानंतर दिग्दर्शक सुबोध खानोलकर यांनी भावना व्यक्त करत सांगितले की, हा सन्मान केवळ त्यांचा नसून संपूर्ण मराठी सिनेसृष्टीचा आहे. मराठी कथा आणि संस्कृती जागतिक स्तरावर पोहोचू शकतात, याचा हा मोठा पुरावा असल्याचे त्यांनी सांगितले.
या यशामुळे मराठी सिनेसृष्टीसाठी नवी दारे खुली झाली आहेत. यामुळे मराठी चित्रपटांकडे जागतिक पातळीवर लक्ष वेधले जाईल. नवोदित कलाकार, लेखक आणि दिग्दर्शकांना प्रेरणा मिळेल. मराठी भाषेचा आणि संस्कृतीचा सन्मान अधिक वाढेल, असा विश्वास व्यक्त केला जात आहे.
सोशल मीडियावर या बातमीचा मोठ्या प्रमाणावर आनंद साजरा केला जात आहे. फेसबुक, ट्विटर आणि इंस्टाग्रामवर मराठी सिनेमाच्या यशाबद्दल अभिनंदनाचे संदेश झळकत आहेत. अनेक प्रेक्षकांनी हा क्षण मराठी सिनेमासाठी ऐतिहासिक असल्याचे म्हटले आहे.
एकूणच ‘दशावतार’चा ऑस्कर 2026 च्या मुख्य स्पर्धेतील प्रवेश हा मराठी सिनेसृष्टीसाठी मैलाचा दगड ठरतो. हा चित्रपट केवळ पुरस्कारासाठी नव्हे, तर भारतीय संस्कृती, मानवी मूल्ये आणि कलात्मकता जगासमोर मांडण्यासाठी उभा आहे. आता संपूर्ण मराठी प्रेक्षकांची नजर ऑस्करच्या पुढील टप्प्याकडे लागली असून, मराठी चित्रपटाला जागतिक मंचावर आणखी एक मोठा मान मिळेल, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.